Roemenie

Al ruim 30 jaar bestaan er banden tussen Hongaarse Gereformeerden in Transylvanie, Roemenië en leden van onze gemeente in Zuidhorn. Na de ‘omwenteling’ in 1989 kwam een einde aan het regime van de communistische dictator Nicolae Ceausescu en zijn vrouw Elena. Daarna hebben Ko Griffioen en Harry Huizenga uit Noordhorn Comité ZHR (Zuidhorn Helpt Roemenië) opgericht en werden de bestaande contacten geïntensiveerd en uitgebreid.

Het comité werd geattendeerd op een plattelandsdorpje in centraal Roemenië, Biborsfalva, waar nog geen hulp werd geboden. Vanaf 1985 loopt daar nu een landbouwproject voor aanschaf van allerlei landbouwmachines, waardoor de mensen het een stuk gemakkelijker hebben gekregen, omdat nu weinig meer met het paard of de hand hoeft te worden gedaan en de opbrengsten veel groter zijn.

Vanaf 1995 is er ook steeds intensiever contact met een van de 9 Hongaars-gereformeerde kerken in Cluj, nl. die van bisschop Pap Geza, met als waarnemend ds. Sogor Geza.

Comité ZHR verzorgt momenteel financiële hulp voor korte en langdurige projecten in beide kerken op het terrein van gemeenteopbouw en daarnaast is er steeds meer aandacht voor onderlinge toerusting tussen de hun en onze gemeenten.

De contacten tussen de gemeenten verbreden en verdiepen zich steeds meer in de loop van de jaren en dat is best bijzonder, want veel contacten tussen Nederlanders en Hongaren zijn kortdurend en projectmatig van aard.

Inmiddels vindt er ook al een aantal jaren uitwisseling van jeugd plaats. Door bijbel-vakantiekampen van elkaar bij te wonen, regelmatig vrienden en bekenden bezoeken of door hen uit te nodigen om naar Zuidhorn te komen. Hongaarse theologiestudenten uit Cluj hebben in 2001 een concert in Zuidhorn gegeven en het comité ZHR blijft ieder jaar 2 reizen organiseren naar Biborsfalva en Cluj.

Op basis van deze groeiende contacten heeft ds. Sogor Geza Gospelkoor Rejoice uitgenodigd om een aantal concerten te geven in Cluj. En die uitnodiging hebben we als koor graag aangenomen. Op deze manier willen als koor bijdragen aan versteviging van de contacten met onze broeders en zusters daar en via onze concerten samen met hen God prijzen. We zijn God dankbaar voor de mogelijkheden die hij ons hiervoor geeft. Onder Zijn zegen wordt het een fantastisch avontuur waar we erg veel zin in hebben.

We ontvangen de uitnodiging uit Cluj, geschreven door de predikant Sogor Geza, om in Cluj een aantal concerten te gaan geven en bij hen te gast te zijn.

Het koor hoort van de plannen om in mei 2005 een 8-daagse koorreis naar Roemenië te ondernemen. We gaan daar dan 3 concerten geven. Een ieder krijgt de gelegenheid om zich op te geven voor de reis.

De ledenvergadering van Gospelkoor Rejoice gaat ermee akkoord dat het bestuur de reis gaat organiseren.

augustus 2004
De AHCC wordt gevormd ( Ad Hoc Commissie Cluj) bestaande uit Henk en Arina namens het bestuur en Cees en Haga namens de concertcommissie
Er wordt een lange lijst met aandachtspunten opgesteld. Via de mail is er contact met de commissie in Cluj.

Er wordt via

een touringcar gereserveerd, met plaats voor 44 personen. Voor zo’n lange busreis is een beetje beenruimte wel gewenst.

Gaandeweg wordt duidelijk dat we beter een previsit naar Cluj kunnen ondernemen, omdat via de mail in het (gebrekkig) engels niet alles even duidelijk overkomt.

De AHCC gaat naar Roemenië om in een weekend de commissie daar te bezoeken.
Al onze vragen hebben we voor ons bezoek al naar hen toe gemaild.
We konden zeer constructief met de commissie aan het werk. Zij hadden een heel programma voor ons opgesteld van locatie naar locatie.
We hebben het een en ander samen afgesproken, onder andere:

- de koorleden slapen met minimaal twee personen in een gastgezin. Ze zullen zoveel mogelijk gezinnen benaderen waar ook iemand engels of duits spreekt

- we zullen ook een (mogelijk twee) concert(en) samen met het studentenkoor van de theologische universiteit geven

Het koor ontvangt tijdens de nieuwjaarsborrel een verslag van de AHCC van hun reis naar Cluj.

Het huidige gebouw van het Protestants Theologisch Instituut is 100 jaar oud. Het college zelf is veel ouder.

In 1662 stichtte Gabriel Bethlen, vorst van Transsylvanië, het Reformatus Collegium Academicum is Gyulafehérvár (Alba Iulia). In 1662 werd dat verhuisd naar Nagyenyed (Aiud).

Halverwege de 19e eeuw kwam men op het idee de Academie naar Kolozsvár (Cluj) over te brengen. Na de hereniging van Transsylvanië met het Hongaarse koninkrijk (1848) ontstonden er plannen een eigen universiteit te stichten.

De universiteit werd pas in 1871 geopend, in Kolozsvár. (Zonder theologische faculteit).

Twee decennia later besloot de Reformatus kerk om daarvoor een gebouw gereed te maken. En het was op die plaats, dat in 1895, het Lutherse-Reformatus Theologische Instituut haar activiteit begon. De oude school in Nagyenyed bleef bestaan als kerkelijk gymnasium.

In de eerste twintig jaar na zijn oprichting, onderging het college een snelle ontwikkeling; het bezette een eervolle positie in het wetenschappelijke leven van ons land. De machtswisseling in 1920 bracht een cesuur teweeg. Doordat men nu gescheiden was van de Hongaarse cultuur, was een nieuw begin noodzakelijk. De activiteiten op het gebied van kerkbouw in de jaren 1920 en 1930 kunnen vergeleken worden met een minireformatie. De dialectische theologie van Karl Barth speelde een voorname rol in de nieuwe oriëntatie op het theologisch onderwijs. Na de Tweede Wereldoorlog oefende het communistische bewind nog doordringender invloed uit op het faculteitsleven. In 1949 volgde de administratieve eenwording van de Reformatus Theologische Faculteit met de Unitarische Theologische Academie en het toen opgerichte Theologische College van Transsylvaanse Saksen. Hoewel het nieuwe Protestants Theologische Instituut de oecumene steunde, werd het ingesteld onder druk van de overheid en sinds die tijd was het onderworpen aan voortdurende overheidscontrole. Na 1959 werd deze controle steeds strenger door de dagelijkse aanwezigheid van twee onderdrukkende machten, het atheïsme en het nationalisme, uitgeoefend door de vertegenwoordigers van de staatsorganen. Na de veranderingen in 1989 kwam hieraan een einde.

Het is te betreuren dat de grote collectie boeken in Nagyenyed is gebleven en vervolgens in 1948 door de staat is geconfisqueerd. De huidige bibliotheek bevat ongeveer 66.000 titels en bestaat grotendeels uit privé donaties.

De twee bibliothecarissen hebben er veel werk aan de nieuwe aanwinsten te verwerken en het zeer gestegen aantal lezers goed van dienst te zijn. Er is grote behoefte aan het aantal uitbreiden en moderniseren van de bibliotheek.

De theologische academie van Kolozsvár heeft een hechte relatie met de kerk, die gebaseerd is op het principe: "Theologie kan niet bestaan buiten de kerk en de kerk kan niet leven zonder theologie."

Onze uitwisselingsactiviteiten met protestantse faculteiten in het buitland (Hongarije, Nederland, Zwitserland, Schotland, Duitsland, de Verenigde Staten) garanderen ons een plaats in de theologische bloedcirculatie van de wereld.

Na de politieke veranderingen werd het opnieuw mogelijk gastcolleges te laten houden, conferenties te organiseren en beurzen aan te bieden en te verkrijgen.

Onze verhouding met de Roemeensorthodoxe faculteiten in ons land heeft antecedenten. Levendige discussies hebben plaatsgevonden tussen 1964 en 1988, hoewel ze gehouden werden aan de leiband van de politieke macht.

Het doel van al onze activiteiten is enerzijds het praktisch opleiden tot het predikantschap en anderzijds het geven van wetenschappelijk onderwijs.

De gegadigden moeten een toelatingsexamen afleggen. Het vijfjarige curriculum volgt het patroon van de klassieke theologische takken van de studie. De syllabi worden geacht algemeen theologisch onderwijs te geven en te voldoen aan praktisch-theologische eisen. Aan het eind van ieder semester worden de colleges gevolgd door mondelinge tentamens. Aan het einde van het vierde semester leggen de studenten een kwalificatie-tentamen af en aan het slot van het tiende semester heeft het afsluitende tentamen plaats.

Onze Academie biedt ook de mogelijkheid tot het volgen van vervolgcursussen voor verdere wetenschappelijke ontwikkeling. De gegadigden voor het doctoraat moeten een breed opgezet scala van studieonderdelen doornemen voordat zij hun dissertatie kunnen inleveren.

Cursussen voor verdere wetenschappelijke ontwikkeling worden ook georganiseerd voor predikanten.

De Universiteit is ondergebracht in 1 gebouw, waarin de academische programma's plaatsvinden, waar de professoren en de studenten wonen en dat ook een bibliotheek en een eetzaal bevat.

Men kan hier leven als in één grote familie of als in een kerkelijke gemeenschap. Iedere dag is er een korte ochtenddienst en iedere zondagochtend komen we samen voor de kerkdienst in onze kerkzaal.

Alle studenten gaan voor tijdens kerkdiensten in verschillende gemeenten op de drie grote Christelijke feesent van het jaar en gedurende hun zomervakantie moeten ze twee weken lang gemeentewerk doen.

Onder de stafleden is ook een predikant die verantwoordelijk is voor het studentenpastoraat. Iedere professor leidt een bijbelkring.

De zelfvertegenwoordiging van de studenten wordt geleid door de studentenraad en omvat een diaconiegroep, een voetbalteam, twee tijdschriften, en kleine radiostudio, een literaire kring, een discussieforum, een groep die het ziekenhuispastoraat verzorgt en ook bevindt er zich een afdeling van de internationale christelijke jeugdgroepenorganisatie (haar naam hier: IKE) met haar lijfblad.

Protestants Theologisch Instituut
Adres: Postbus:	piata Avram Iancu nr. 13 3400 CLUJ Romania 230
E-mail:
WWW:	http://proteo.cj.edu.ro

Donderdag 12 Mei om 1.00 uur ’s morgens kwam er een einde aan een prachtige week. We arriveerden op het Transferium, opgewacht door familie en vrienden, die ons allemaal erg hadden gemist. En hoe maak je dan een kort verslag van een 8-daagse reis met 1000 en 1 indrukken en geweldig mooie momenten?

Om bij het begin te beginnen: we vertrokken op 4 mei in alle vroegte en in een luxe bus en begonnen aan een rit, die ongeveer 30 uur zou duren. Op 4 mei hebben we op de snelweg bij Wenen de doden herdacht. De overnachting was in een prachtig hotel in Hegyeshalom in Hongarije. Donderdag weer verder en tijdens de reis was er een overdenking i.v.m. Hemelvaartsdag en Bevrijdingsdag.

Na een korte ontmoeting met leden van het Comité ZHR op een parkeerplaats in Hongarije, kwamen we op 5 mei om 19.30 uur aan bij de Kakasos Templom van ds. Sógor Géza. De spanning steeg: “Waar kom ik terecht?”. Onze ‘pleegouders’ stonden ons al op te wachten en we werden hartelijk verwelkomd. Nadat we tweetalig psalm 25 hadden gezongen vertrokken we naar onze gastadressen. Door de hartelijkheid en gastvrijheid van onze Hongaarse broers en zussen werden zenuwen over wat ons te wachten stond helemaal weggenomen.

De volgende ochtend begon de voorbereiding van ons eerste concert, in het Theologisch Instituut. Het was hard werken en de spanning steeg! Zenuwen begonnen ons parten te spelen en we probeerden geconcentreerd te blijven. Om 18.00 uur was het zover: een powerpointpresentatie over Rejoice en Zuidhorn vertelde de volle zaal wie we waren en waar we vandaan kwamen en toen begon het concert. Na een voorzichtige start waren de zenuwen verdwenen en ‘juichten’ we over het geschenk van onze Vader: Hij stuurde zijn Zoon, Die voor ons stierf en weer is opgestaan. He is alive! Deze avond werd medewerking verleend door het studenten(mannen)koor o.l.v. Brian Johnston: prachtige stemmen en een prachtige solo van de hulppredikant Szilágyi Róbert. Langzaam aan zag je het publiek veranderen: ze begonnen voorzichtig mee te bewegen op de muziek, trommelden zachtjes met hun vingers op de bank. Zelfs de eerbiedwaardige mensen op de schilderijen aan de muur glimlachten ons toe. Om ca. 20.30 uur klonk het slotaccoord en in de kleedruimte viel alle achtergebleven spanning van ons af. Er werd gelachen en gehuild.

Samen met alle studenten gingen we eten in het Theologisch Instituut en gingen we met elkaar in gesprek. Alle apparatuur werd weer opgeruimd en onze gastouders kwamen ons ophalen. Er werd door velen nog lang nagepraat.

Op zaterdag liepen we gezamenlijk naar de oude Reformatus Templom om ons 2^e concert voor te bereiden. Een monumentale kerk die stamt uit de 16^e eeuw. De kerk is 19 meter hoog en 80 meter lang. De grootste hallenkerk in Zuid-Europa met een prachtige akoestiek.

Na de voorbereiding begon ook hier om 18.00 uur het concert. Eerst was er een korte overdenking door ds. Sógor Géza over ons motto: Kol. 3: 14 “En bovenal kleed u in de liefde, dat is de band die u tot een volmaakte eenheid maakt.” Daarna begonnen we met zingen. Het was prachtig! De akoestiek zorgde ervoor dat we nog meer juichten dan de avond ervoor. Het was een feest zo te mogen zingen over onze Heer en Heiland. We hoorden dat applaudiseren niet gewoon is in de Hongaars-Gereformeerde Kerken, maar nu kreeg elk lied applaus. Na de gezamenlijke maaltijd gingen we allemaal weer naar de gastadressen.

Op zondag was het laatste concert, aansluitend aan de kerkdienst. In een bomvolle kerk luisterden we eerst naar ds. Sogor Geza, die preekte over ons motto, waarna wij mochten gaan zingen. En wéér was het een feest. Nu was de solist de bas Nagy Zoltan.

Als extra (mini)concert heeft het Kleinkoor van Rejoice ook nog gezongen in het Agapè-huis (bejaardenhuis) bij de kerk, een ontroerende gebeurtenis.

’s Middags bezochten en bekeken we in de regen het dorp Vista. De kerk van Oldehove heeft vriendschapsbanden met de kerk van Vista en ds. Felhazi. We weten nu ook een beetje wat het betekent als de wegen niet verhard zijn en deze door de regen veranderen in modderpoelen. Samen spontaan gezongen in de oude kerk van Vista en zelfs een Hongaarse canon aangeleerd door de vrouw van ds. Felhazi.

Maandag 9 mei, een zonnige dag, had de Commissie in Kolozsvár weer een programma voor ons bedacht. We reden naar een bergkloof, vanwaar we een prachtig uitzicht hadden. Daarna reden we door naar Torocko. De snelheid van de bus werd aangepast aan de kwaliteit van het wegdek. We hadden dus alle tijd om van de omgeving te genieten. Torocko is een dorp met gerestaureerde huizen en op een berg in de buurt is een ruïne van een burcht. We hebben de berg bedwongen en de burcht veroverd. Daarna zijn we weer langzaam teruggewandeld naar het dorp en hebben daar heerlijk gegeten en van de plaatselijk wijn geproefd.

Toen we weer terug waren bij de kerk werd er een afsluitend woord tot ons gesproken. Ds. Sogor Geza noemde nog het bezoek van het Comité ZHR n.a.v. 15 jaar vriendschapsbanden en zag het bezoek van Rejoice als de kroon op die 15 jaar vriendschap. Hij hoopte en verwachtte dat daardoor de banden tussen (gemeenteleden van) Kolozsvár en Zuidhorn nog sterker waren geworden, nog meer dan voorheen.

Bij de gastgezinnen thuisgekomen nog even nagepraat en voor de laatste keer ons gastenbed ingedoken. Dinsdagmorgen om half 8 moesten we weer klaar staan bij de bus voor vertrek richting Nederland. We vertrokken op tijd, uitgezwaaid door onze Hongaarse ‘Familieleden’.

Na een ‘bonte evening’ in Hotel Paprika-Csarda in Hegyeshalom, Hongarije, reden we woensdag via Tjechië naar Nederland terug. Alle 45 reizigers, inclusief 2 chauffeurs, kwamen God zij dank veilig thuis.

Om terug te komen op ons motto: oude banden waren steviger geworden, nieuwe banden werden gemaakt over landgrenzen heen, banden die hun oorsprong hebben in de Liefde van onze God in de hemel. We voelen ons sterker met elkaar verbonden: binnen Rejoice en met onze Hongaarse broers en zussen, dankzij Gods liefde voor ons.